Jakie recepty na szczęśliwe życie można znaleźć w tekstach kultury? Odpowiedz, odwołując się do „Pieśni IX” Jana Kochanowskiego oraz innych tekstów kultury.

Jakie recepty na szczęśliwe życie można znaleźć w tekstach kultury? Odpowiedz, odwołując się do „Pieśni IX” Jana Kochanowskiego oraz innych tekstów kultury.

 

Jan Kochanowski „Pieśń IX” („Księgi pierwsze”)
 
Chcemy sobie być radzi?

Rozkaż, panie, czeladzi,

Niechaj na stół dobrego wina przynaszają,

A przy tym w złote gęśli albo w lutnią grają.

sobie być radzi – cieszyć się razem.
   
Kto tak mądry, że zgadnie,

Co nań jutro przypadnie?

Sam Bóg wie przyszłe rzeczy, a śmieje się z nieba,

Kiedy się człowiek troszcze więcej, niźli trzeba.

 
   
(…)  
   
Prózno ma mieć na pieczy

Śmiertelny wieczne rzeczy;

Dosyć na tym, kiedy wie, że go to nie minie,

Co z przejźrzenia Pańskiego od wieku mu płynie.

z przejźrzenia – z postanowienia, z przewidzenia.
   
A nigdy nie zabłądzi,

Kto tak umysł narządzi,

Jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić,

Temu mężnie wytrzymać, w owym się nie wznosić.

 
   
Chwalę szczęście stateczne:

Nie chce li też być wieczne,

Spuszczę, com wziął, a w cnotę własną się ogarnę

I uczciwej chudoby bez posagu pragnę.

stateczne – niezmienne.

spuszczę – oddam.

chudoba – skromny dobytek.

   
Nie umiem ja, gdy w żagle

Uderzą wiatry nagle,

Krzyżem padać i świętych przenajdować dary,

Aby łakomej wodzie tureckie towary.

przenajdować – zjednywać.
   
Bogactwa nie przydały

Wpadwszy gdzie między skały;

Tam ja bezpiecznym sercem i pełen otuchy

W równej fuście popłynę przez morskie rozruchy.

bezpiecznym sercem – sercem wolnym od obaw.

fusta – rodzaj statku.

 

 

 

ważne terminy

 

epikureizm

(filoz.) doktryna wywodząca się od greckiego filozofa Epikura, według której przyjemność (dobro najwyższe) prowadzi do szczęścia (najwyższego celu), a jego warunkiem wystarczającym jest brak cierpień;

(książk.)

postawa życiowa polegająca na dążeniu do niczym nieskrępowanego używania życia;

lubowanie się w życiu beztroskim; wygodnictwo.

 

stoicyzm

(filoz.) doktryna filozoficzna starożytnej szkoły stoików, założonej przez Zenona z Kition, zajmująca się głównie etyką, według której najwyższą cnotą, warunkiem szczęścia i prawdziwej wolności jest życie zgodne z rozumem i opanowanie namiętności;

(książk.) postawa życiowa polegająca na zachowaniu spokoju wewnętrznego, hartu ducha i opanowania w trudnych sytuacjach.

 

przeznaczenie

praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowane, któremu dana rzecz służy; zastosowanie;

(książk.)

cel życia; powołanie, posłannictwo;

nieunikniona przyszłość, nieuchronna konieczność nadejścia, stania się czegoś; los, dola, fatum.

 

los

dola, koleje życia lub bieg zdarzeń;

być skazanym na to, co się wydarzy, zwykle na niepewność;

(książk.) przeznaczenie, fatum

 

dola

(książk.) los przypadający komuś w udziale; położenie, stan;

(fraz.) Dola i niedola – różne koleje losu, powodzenie i niepowodzenie, szczęście i nieszczęście;

(pot.) część przypadająca na kogoś z podziału zdobyczy, zarobionych wspólnie pieniędzy itp.

 

fatum (łac.)

siła wyznaczająca bieg wydarzeń, nieuchronny los, przeznaczenie, nieubłagana konieczność.

 

hedonizm (gr. hedone ‘rozkosz’)

(filoz.) doktryna etyczna uznająca przyjemność, rozkosz bądź unikanie przykrości, za najwyższe lub jedyne dobro, cel życia i naczelny motyw ludzkiego postępowania;

(książk.) postawa życiowa oparta na tej doktrynie.

 

cnota

(podn.)

zespół dodatnich cech moralnych; prawość, szlachetność, zacność;

przestrzeganie zasad obowiązującej etyki;

 

 

 

Kto tak mądry, że zgadnie,

Co nań jutro przypadnie?

Sam Bóg wie przyszłe rzeczy, a śmieje się z nieba,

Kiedy się człowiek troszcze więcej, niźli trzeba. (…)

 

 

Jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić,

Temu mężnie wytrzymać, w owym się nie wznosić.

 

 

Niechaj na stół dobrego wina przynaszają,

A przy tym w złote gęśli albo w lutnią grają.

 

 

 

literatura

 

muzyka

 

film